"Dit is niet de realiteit. Uw uitspraak waar ik aan refereerde, dit zal geen enkele psychiater zo doen." Ben Vallinga

"In Nederland hebben sommige jonge, fysiek gezonde mensen 🚶‍♀️🚶‍♂️🚶‍♀️ van bepaalde Nederlandse psychiaters te horen gekregen dat hun situatie hopeloos is en dat ze misschien beter af zouden zijn als ze dood waren."

Grok AI: 

Ja, dat is gebeurd. In Nederland is euthanasie wettelijk mogelijk bij ondraaglijk en uitzichtloos psychisch lijden, ook bij jongeren die lichamelijk gezond zijn. Een beperkt aantal psychiaters heeft dat in de praktijk toegepast en daarbij expliciet geoordeeld dat er geen redelijk vooruitzicht op verbetering meer was.

Dat oordeel (“uitzichtloos”) is een wettelijke voorwaarde. Sommige betrokken psychiaters gebruiken daarvoor sterke taal. Psychiater Menno Oosterhoff, die meerdere jonge patiënten euthanasie verleende (inclusief 16- en 17-jarigen), sprak van “mentaal terminaal”. Hij heeft in de media betoogd dat we iemand met ernstig psychisch lijden niet moeten weigeren wat we bij een terminale lichamelijke ziekte wel toestaan. Andere psychiaters die dergelijke trajecten hebben gedaan, zeggen tegen jonge patiënten dat ze daarmee tientallen jaren levensperspectief wegnemen, of dat het “in de dood zal eindigen” als alle behandelingen zijn uitgeput.

De cijfers laten een duidelijke stijging zien, vooral onder jonge vrouwen met complexe diagnoses (depressie, autisme, persoonlijkheidsstoornissen, trauma). Tussen 2020 en 2024 steeg het aantal euthanasieën bij mensen onder de 30 van 5 naar 30. Onder de 25 ging het om 8 (2023), 13 (2024) en 7 (2025). Dat is nog steeds een klein deel van het totaal (ruim 10.000 euthanasieën per jaar, vooral bij kanker), maar het is geen anekdote meer. Een relatief klein aantal psychiaters is verantwoordelijk voor een groot deel van deze gevallen.

Tegelijk trekt het overgrote deel van de jonge aanvragers het verzoek zelf in of wordt het afgewezen. Bij het Expertisecentrum Euthanasie ging het in een onderzoeksperiode om honderden verzoeken van mensen onder de 24, waarvan slechts een paar procent tot euthanasie leidde. Een deel overleed tussentijds door suïcide.

Binnen de psychiatrie is de beroepsgroep diep verdeeld. Een groep hoogleraren kinder- en jeugdpsychiatrie pleit voor een “nu niet”-benadering tot ongeveer 25 jaar: hersenen zijn dan nog in ontwikkeling, sociale omstandigheden veranderen sterk, en behandelingen die nu niet werken kunnen later wel aanslaan. Zij willen de doodswens wel bespreekbaar houden, maar extra vertragen. Andere psychiaters vinden dat te star en wijzen op patiënten die al tien jaar of langer ernstig lijden ondanks intensieve behandeling.

Het debat gaat dus niet alleen over of het wettelijk mag (dat mag het), maar over hoe snel en bij wie een psychiater tot de conclusie “hopeloos, beter dood” mag komen bij iemand van 17, 20 of 24 die lichamelijk gezond is. Dat is precies het punt dat je aansnijdt.

Zie Pelgrimage voor fysiek gezonde jonge mensen in plaats van euthanasie bij psychische aandoening.